Vijf weken lockdown – Nederland gaat op slot

Foto: Image by Frank Magdelyns from Pixabay

Premier Rutte hield maandagavond 14 december voor de tweede keer in zijn carrière een toespraak vanuit het Torentje in Den Haag. Iets dat niet vaak gebeurt.

Door Sam Fish

Het feit dat hij spreekt vanuit het Torentje blijkt hoe belangrijk zijn boodschap is. Bijna 9 maanden geleden deed Rutte dit voor het eerst. De laatste keer daarvoor was toen Den Uyl nog premier was. “Ik hoopte toen dat dat ook meteen de laatste keer was, maar helaas,” begint hij zijn toespraak.

Vorige week nog meldde de premier dat we in Nederland op een tweesprong stonden. Het kon beter worden of slechter. Als er geen verbetering zou komen voor de kerst, zouden er strengere maatregelen aangekondigd worden, nog voor kerst. En dat punt is nu bereikt.

Lockdown

Nederland gaat in lockdown, het land gaat vijf weken op slot. We gaan terug naar de situatie van het voorjaar, maar dan nog iets strenger. “We moeten terug naar de beelden van de lege scholen en winkelstraten.” Het wordt de strengste lockdown tot nu toe.

De maatregelen die worden aangekondigd vallen in een aantal diverse categorieën. Die vind je hieronder netjes onder elkaar met alle informatie die erbij hoort. De lockdown gaat in op dinsdag 15 december en duurt tot en met dinsdag 19 januari. Op dinsdag 12 januari komen premier Rutte en minister De Jonge terug met een persconferentie. Er wordt dan gekeken naar de situatie op dat moment en wat er gaat gebeuren.

Let op elkaar

Voordat Rutte overgaat tot de details van de lockdown vraagt hij nog wel iedereen om op elkaar te passen. “2020 is voor veel mensen een jaar geworden van rouw, verlies en verdriet. Veel mensen zijn ziek geworden, of zijn iemand verloren aan dit virus. Anderen zijn misschien hun baan kwijtgeraakt, of hun bedrijf is over de kop gegaan. Jonge mensen moeten hun toekomstplannen in de ijskast zetten. En ouderen zijn veel belangrijke contactmomenten kwijt. Daarom vraag ik jullie deze kerst één ding. Houd rond de kerst de mensen in de gaten die het zwaar hebben,” roept Rutte op. “We komen hier doorheen en dat moeten we samen doen. Let op de mensen in de buurt die het moeilijk hebben.”

Onderwijs

Vanaf woensdag 16 december tot ten minste maandag 18 januari wordt onderwijs op afstand de norm. Dat geldt voor al het onderwijs in Nederland, net als in het voorjaar. Dit is een ingrijpend besluit voor docenten, leerlingen en ouders. Maar het is ook een onvermijdelijk besluit.

Er worden wel uitzonderingen gemaakt. Bijvoorbeeld voor leerlingen in het examen jaar, het praktijk onderwijs en persoonlijke begeleiding voor leerlingen die speciale aandacht nodig hebben. Ook de kinderopvang blijft alleen open voor kinderen met ouders die een cruciale baan hebben. Dus bijvoorbeeld voor de mensen in de zorg, de politie of het openbaar vervoer.

Winkels gaan dicht

Alle niet-noodzakelijke winkels gaan dicht. Alleen de winkels met eerste levensbehoeften blijven open. Dat zijn supermarkten, apotheken, slagers, bakkers, drogisterijen, stomerijen, opticiens en thuiszorgwinkels. De weekmarkten vallen hier ook onder.

Winkels als tuincentra, elektronicawinkels, kledingwinkels, juweliers, warenhuizen, bouwmarkten en meubelboulevards moeten dicht. Speciaal voor bouwmarkten wordt het wel mogelijk om vooraf bestelde spullen af te halen. “Er gaat ook wel eens wat kapot in huis,” benoemt Rutte als reden hiervoor. Ook het bezorgen van spullen blijft  gewoon mogelijk.

Dit is een harde boodschap voor veel ondernemers. Maar zeker gezien de grote drukte in de winkelstraten, moeten we dit besluit nu nemen. Er is een steunpakket voor ondernemers die dat nodig hebben en dat pakket is flexibel. Hoe meer omzetverlies, hoe meer steun de bedrijven krijgen. Daarnaast gaat ook de NOW-regeling weer in. Daarmee kunnen bedrijven hun medewerkers door blijven betalen. De komende tijd wordt er ook gekeken naar wat kan en nodig is om te zorgen dat zo min mogelijk bedrijven omvallen.

Publieke locaties gaan dicht

Vanaf dinsdag 15 december zijn alle publiektoegankelijke locaties gesloten. Dit geldt voor zowel binnen als buiten. Dit omvat echt heel veel. Dierentuinen en pretparken. Musea en kerstmarkten. Bioscopen en theaters. Casino’s en sauna’s. In deze categorie zijn er wel een aantal bijzonderheden.

Zo mogen hotels openblijven, maar mogen zij het restaurant niet openen en is de roomservice niet beschikbaar. Dit omdat te veel mensen een kamer boekten, alleen maat om buiten de deur te kunnen eten. Bibliotheken gaan dicht, maar je mag wel boeken afhalen. Banken, gemeentehuizen en locaties waar uitvaarten plaatsvinden blijven open. In wijkcentra mogen alleen activiteiten plaatsvinden voor kwetsbare groepen.

Contactberoepen

Voor contactberoepen wordt een verdeling gemaakt; medisch en niet-medisch. De tandarts, fysiotherapeut en verloskundige mag open. De kappers, nagelstudio’s en masseurs moeten de deur helaas sluiten.

Gasten over de vloer

Er geldt vanaf dinsdag 15 december een dringend advies voor gasten. Thuis niet meer dan twee gasten per dag, ouder dan 13 jaar. Er is wel een uitzondering voor de kerst. Op 24, 25 en 26 december mag je maximaal drie gasten thuis ontvangen van 13 jaar en ouder. Op die dagen is er dus wat meer mogelijk, maar het blijft sober. En belangrijk: Blijf thuis als je klachten hebt. Je wilt je vrienden en familie tenslotte geen besmetting cadeau doen deze kerst.

Vanaf diezelfde dag geldt ook een maximale groepsgrootte van twee personen. Tenzij je op pad gaat met je eigen huishouden. Samen wandelen kan dus, maar wel met maar één vriend of vriendin. En altijd op anderhalve meter.

Sport

Alle binnensportlocaties gaan dicht. Hierbij gaat het om bijvoorbeeld zwembaden, sporthallen en sportscholen. De buitensport kan wel doorgaan. Tot 18 jaar kun je sporten in teamverband en alleen buiten. Boven de 18 jaar geldt ook hier een maximum van 2 personen.

Dat betekent dus geen teamtraining, geen wedstrijden, geen groepslessen en geen competitie. Alleen sporten mag altijd. Ga vooral hardlopen, fietsen of wandelen.

Reizen

Het dringende advies blijft om zoveel mogelijk thuis te blijven en maak geen onnodige reizen. Het kan zijn dat je rond de feestdagen ergens in Nederland een huisje hebt gehuurd. Daar kun je best heen, maar blijf daar dan ook. Geen onnodige uitstapjes.

Voor niet-noodzakelijke reizen naar het buitenland geldt ook het dringende advies; doe dat niet. Boek geen reis voor de periode tot half maart. Eerder was dit nog half januari. De risico’s en onzekerheden zijn te groot. Ook de buurlanden wordt gevraagd niet naar Nederland te reizen. Vanaf dinsdag moeten sowieso alle burgers uit niet-EU-landen een negatieve testuitslag kunnen laten zien als ze vanaf buiten Europa naar ons land komen.

Werk thuis

Het is een advies dat al het hele jaar geldt. Toch blijkt dat dit advies nu veel minder wordt nageleefd dan in het voorjaar. Het is begrijpelijk. De muren komen op je af en je mist het contact met je collega’s. Maar we moeten het aantal reisbewegingen en contactmomenten die met het werk te maken hebben terugdringen. Er staat te veel op het spel en er vinden te veel besmettingen plaats op het werk.

De premier doet ook meteen een oproep aan alle werkgevers in Nederland. “Zorg dat je mensen thuis kunnen werken. Geef hen de mogelijkheid en maak er afspraken over. En daar hoort bij dat het openbaar vervoer er alleen is voor noodzakelijke reizen.”

Discussie

De premier geeft aan dat voor elke maatregelen en binnen elk beroep, doelgroep en locatie een discussie te voeren valt. ‘Het kan toch wel veilig?’ ‘Hier zijn toch geen besmettingen geweest?’ ‘Wat is onze bijdrage aan de verspreiding van het virus?’ “Dat zijn begrijpelijke vragen, maar de cijfers blijven stijgen,” benadrukt Rutte. “Het is nu ‘hoe minder contacten, hoe beter’. We moeten nu alles doen. We moeten door deze zure appel heen bijten voordat het weer beter wordt. En ja, het wordt beter. Er komt een moment dat we corona achter ons laten, dat ons leven weer gewoon wordt. Met heel weinig of geen beperkingen. Dat is niet meteen. Dat is ook niet over een week of over een maand. Maar met het vaccin wordt 2021 wel een jaar van hoop en van licht aan het einde van de tunnel.”

Binnen of buiten de boot?

Veel mensen zullen met veel vragen zitten. Valt een bepaalde winkel binnen de cruciale categorie? Of moet een bepaald contactberoep haar deuren sluiten of mogen ze toch doorgaan? Er zullen veel winkeleigenaren en ondernemers willen checken wat ze mogen en wat niet.

Al die informatie is te vinden op de website van de Rijksoverheid. Check bijvoorbeeld hier de lijst van de winkels die open mogen blijven. En hier vind je de contactberoepen die door mogen gaan.