Stikstof, een bedreiging voor het ecosysteem in duinen

Foto: Pixabay; Free-Photos

Juist in deze tijd van het corona-virus genieten we van de natuur. En dat willen we blijven doen. Daarom is het goed nieuws dat Nederland de komende 10 jaar 5 miljard euro uittrekt om de stikstofneerslag aan te pakken.

Door Stichting Duinbehoud

Stichting Duinbehoud heeft een brief gestuurd aan minister Schouten en de vier kustprovincies. Daarin vragen ze om vooral te investeren in een goed beheer van natuurherstelprojecten. Ook willen ze geld zien voor de aanleg van buffers rond de natuurgebieden.

Marc Janssen is bioloog en directeur van de Stichting Duinbehoud. Hij is er goed over te spreken dat er geld wordt vrijgemaakt voor natuurherstel. “Vijf miljard is een flinke investering en een stap in de goede richting,” zegt hij. “Maar als het daarbij blijft, dan staat de natuur in 2030 nog steeds bloot aan te veel stikstof. Ook na 2030 zijn investeringen noodzakelijk. Met name om de stikstofuitstoot structureel omlaag te brengen.”

Ecosysteem in de war

Het Nederlandse duingebied is van oorsprong voedselarm. Eeuwenlang hebben flora en fauna hun overlevingsstrategieën hierop ingesteld. Nu gooit stikstof het ecosysteem aardig in de war. Hier is dat terug te zien in de een overmatige begroeiing van struiken en grassen.

Door deze ontwikkeling stuiven duinen bijna niet meer. Dat zorgt ervoor dat de oorspronkelijke soortenrijke vegetatie, vogels en insecten verdwijnen. Op overwoekerde plekken in de duinen is voor vogels steeds minder voedsel te vinden. Dus ook dieren zijn de dupe.

Aanpak

“Afplaggen van duingebied en bomenkap levert snel zichtbaar resultaat op,” zegt Marc Janssen. Het gaat hierbij om de teloorgang de duinen aan te pakken. “Het biedt kansen voor de oorspronkelijke vegetaties. Toch is het publiek daar geen voorstander van. Dat bleek wel bij de bomenkap in de Schoorlse duinen. Maar kleinschalige herstelmaatregelen en intensivering van het natuurbeheer zullen nodig zijn.”

Maar dat is niet alles. “Daarnaast zullen de grote vervuilers als Tata Steel aangepakt moeten worden. En er liggen kansen voor de inrichting van bufferzones rond de natuurgebieden,” gaat hij verder. “De hervorming van de landbouw kan hierin een rol spelen. Een landbouw die de natuur minder belast en biodiversiteit bevordert. Het zou mooi zijn als de hooilanden van de veehouderijbedrijven langs de randen van natuurgebieden komen te liggen. En de veestallen dan op grotere afstand.”

Prioriteiten voor de duinen

“Duinen moeten meer ruimte krijgen. Zowel aan zee- als de landzijde,” vindt Marc. “Bijvoorbeeld door aan de binnenduinrand grond aan te kopen en om te zetten in natuur of extensief hooiland. Meer ruimte voor natuurgebieden vergroot de diversiteit en de overlevingskansen voor planten en dieren. En er moeten ecologische verbindingszones komen tussen het duingebied en de meer landinwaartse groengebieden. Dat levert ook weer mooie wandel- en fietsroutes op. Goed nieuws dus voor de lokale economie.”