Data mobiele telefoons gaat helpen bij opsporen corona

Foto: Afbeelding van Alexandra_Koch via Pixabay

Het RIVM krijgt tijdelijk toegang tot de data van de zendmasten voor het mobiele telefoonverkeer in Nederland.

Door Hedwig Heeren

Zo moet eerder duidelijk worden dat veel mensen tegelijkertijd naar dezelfde plek onderweg zijn. Of juist daar geweest zijn.

Het corona-virus heeft in Nederland al veel mensen getroffen. In totaal zijn er in heel Nederland zelfs al 5977 geregistreerde corona-doden. Eén van de maatregelen die het kabinet neemt om een tweede golf te voorkomen is een tijdelijke noodwet. Deze moet het mogelijk maken om te bepalen of maatregelen versoepeld of aangetrokken moeten worden.

Het gaat dan om ‘onherleidbare tellingen per gemeente’. Nederlandse telecomaanbieders gaan voor maximaal een jaar zendmastdata beschikbaar stellen. Dit is volledig anoniem. Het gaat vooral om het aantal mensen dat ergens is, niet wie waar is.

Zo werkt het

Stel dat uit de zendmastgegevens blijkt dat er op zaterdag erg veel strandgangers uit Alkmaar in Ouddorp zijn geweest. Als in één van die twee gemeenten (nieuwe) besmettingen worden gevonden, dan kan de lokale GGD informeren dat dit ook bij hen kan gebeuren.

Dit maakt het mogelijk om regionaal maatwerk te leveren. In andere provincies hoeft dan niet direct actie worden ondernomen.

Extra informatie

Deze informatie komt bovenop de huidige gegevens, zoals het aantal besmettingen en doden. Er is overigens nog niets zeker, de Tweede Kamer moet er nog wel mee instemmen. De zendmastdata die nu al naar het RIVM gaat, bestaat uit nu al bekende gegevens bij de telecomaanbieders.

Alle persoonlijke informatie, zoals je telefoonnummer, wordt verwijderd. Daarna wordt alles opgeteld. Zo ontstaat sneller een indicatie van hoe het virus zich tussen gemeenten verspreidt. De data zijn ongeschikt om individuele personen mee te identificeren.

Het gaat om een telling per uur en per gemeente, van het totaal aantal mobiele telefoons dat daar aanwezig is. Daarbij wordt voor buitenlandse nummers ook een verdeling gemaakt naar herkomst, gebaseerd op het telefoonnummer.

Eerder alarm slaan

Het kan natuurlijk zijn dat je in een dunbevolkt gebied woont. Om de privacy te waarborden worden nergens aantallen onder de 15 gerapporteerd. Daarnaast worden elke dag ook alle gegevens vernietigd.

De verspreiding van het corona-virus is met verschillende maatregelen bestreden. Deze worden langzaamaan in fases versoepeld. De telefoondata geven eerder een indicatie van de aanwezigheid en verspreiding van het virus dan de tot nu toe gebruikte gegevens. Die hebben namelijk een vertraging van één tot drie weken. Dat komt doordat de besmetting pas later duidelijk wordt.

Verlenging

De tijdelijke noodwet duurt maximaal een jaar. Na een half jaar wordt het nut en de noodzaak ervan geëvalueerd in de Tweede Kamer. Als blijkt dat de wet na een jaar nog steeds nodig is, kan er slecht bij koninklijk besluit per twee maanden verlengd worden. De onherleidbaar gemaakt gegevens worden door het CBS dagelijks verwerkt tot rapporten van het RIVM.