Cybercriminaliteit komt er in vele soorten en maten

Foto: Sam Fish

Veiligheid is een belangrijk onderwerp binnen een samenleving. Een belangrijke speler in die veiligheid is natuurlijk de politie. Ook op Goeree-Overflakkee.

Door Sam Fish

Als het aan expert wijkagent Sacha Houtman ligt, hebben we hier op het eiland niet veel te klagen als het gaat om de veiligheid. “Als je kijkt naar de landelijke cijfers, dan zitten wij daar sterk onder,” verklaart ze. “Een jaar of vijf geleden hebben we op Goeree-Overflakkee een flinke inbraakgolf gehad. Daar zijn verschillende burgerparticipaties uit voortgekomen. Denk aan de diverse buurtpreventieteams op Goeree-Overflakkee en de WhatsApp variant GO-alert. We zien dat mensen alerter zijn en sneller een melding maken als er verdachte omstandigheden zijn.”

Toch wil ze benadrukken dat een berichtje via WhatsApp niet hetzelfde is als het bellen van de politie. “Het blijft belangrijk om de politie te bellen. De korte lijntjes door GO-alert zijn heel erg fijn, maar niet alle agenten zijn daarbij aangesloten. We hebben wel eens agenten vanuit Hellevoetsluis hier werken, maar die zitten niet in de WhatsAppgroep. GO-alert is een geweldige manier om extra informatie te blijven delen, zoals de locatie van een verdacht persoon. Zelfs tijdens een vermissing is GO-alert een heel fijn communicatiemiddel. Maar als er iets is, moet je echt eerst bellen met de politie voordat je het daar in de groep gooit.”

Cijfers veranderd

Door de nauwere samenwerking met de burgers zijn de inbraakcijfers de afgelopen jaren sterk gedaald. “Niet alleen het aantal woninginbraken is gedaald,” laat Houtman weten. “Ook inbraken in winkels, bedrijfspanden, loodsen en schuren zijn minder geworden. Mensen letten de laatste jaren veel meer op hun omgeving. En dat is te merken aan de cijfers. Daar zijn wij als politie enorm blij mee natuurlijk.”

Maar hoewel die cijfers zijn gedaald, is er een ander soort criminaliteit juist opgekomen. Zeker het laatste jaar is er steeds meer cybercriminaliteit te zien. Niet alleen op Goeree-Overflakkee, maar in het hele land. “Mensen zijn al anderhalf jaar thuis. Dat laat voor inbrekers niet veel ruimte over en ze moeten toch ergens hun geld mee verdienen. En dus komt er steeds meer online fraude. Nep e-mails, betaalverzoekjes via WhatsApp en webwinkels die niets opsturen. Cybercriminaliteit komt er in vele soorten en maten.”

Bankfraude en onafgeleverde pakketjes

Wat de laatste tijd veel gebeurt is dat mensen zogenaamd worden gebeld door hun bank. “Ze worden dan gewaarschuwd. Er wordt gezegd dat iemand geld heeft proberen op te nemen vanaf hun bankrekening. Terwijl ze nog aan de telefoon hangen staat er al iemand aan de deur die de pas komt innemen ter vernietiging. Maar om dat te doen, hebben ze wel ook de pincode nodig.” Sacha en haar collega’s willen iedereen duidelijk maken dat er geen pincode nodig is om een pinpas onklaar te maken. Een schaar is meer dan genoeg. Geef daarom nooit iemand je pas én pincode.

Ook worden er de laatste tijd veel sms’jes verstuurd over pakketjes die niet bezorgd konden worden. “In dat sms’je zit dan een link waar je op moet klikken om erachter te komen waar jouw pakketje op dat moment is. Of er wordt gezegd dat je via de link een nieuw aflever moment kunt inplannen. Doe dat niet,” benadrukt ze. “In de meeste gevallen worden deze berichtjes verstuurd door een 06-nummer. Dat is niet hoe het werkt en dit is dan ook hartstikke nep.”

Cybercriminaliteit blijft lastig

“Om je huis te beveiligen kun je camera’s ophangen en goede sloten installeren. Maar bij online criminaliteit is dat niet zo makkelijk. Online is het gewoon echt een kwestie van goed opletten. Kijk waar het vandaan komt, trap er niet zomaar in. Het ziet er tegenwoordig allemaal zo goed en echt uit. Het is echt niet raar meer als je er nog intrapt, maar wees voorzichtig.”

Krijg je een mailtje van de Belastingdienst met het bericht dat je geld terug krijgt? Bel de Belastingdienst om te vragen of dit klopt. Heb je zogenaamd een prijs gewonnen, maar nooit meegedaan aan een wedstrijd? Klik dan niet op de link om je prijs op te halen. “Het gaat er allemaal steeds beter uitzien. Voorheen zaten de mailtjes en berichtjes nog vol spelfouten, dat is tegenwoordig niet meer het geval. Het is dus echt belangrijk dat je goed kijkt wie de afzender is en dat je nooit zomaar ergens op klikt.”

Aangifte doen

Heb je te maken met een webshop die niet levert? Doe dan aangifte. Heb je andere informatie over cybercriminelen? Geef dit dan door aan de politie. “Het blijft een lastige kwestie. Maar als er aangifte wordt gedaan, dan hebben we alle gegevens en informatie. We kunnen dan ook diverse meldingen en aangiften aan elkaar gaan linken. Dat maakt het makkelijker om bepaalde organisaties op het spoor te komen,” laat Houtman weten. “Als er geen aangifte wordt gedaan, kunnen we sowieso niets doen. Dus aangifte doen is altijd beter dan niets.”

Voorlichting aan boeren en bedrijven

De politie geeft al jaren voorlichting over hoe je je huis het beste beschermt tegen inbrekers. Maar wat veel mensen niet weten is dat de politie ook voorlichting geeft aan boeren en bedrijven. “Er zijn aardig wat boeren en bedrijven met leegstaande loodsen op het eiland. Dat zijn fantastische plekken voor criminelen om vanuit te werken. Zij benaderen de ondernemers zelfs met brieven en flyers in de hoop hun loodsen te mogen huren. Daarbij geven ze ook een prijsindicatie van wat ze willen betalen. Die prijzen liggen af en toe zo belachelijk hoog dat je je moet afvragen of dit wel legaal is.”

Je moet je dus afvragen wie of wat je binnen haalt. “Het kan zijn dat je in eerste instantie inderdaad een hoop geld krijgt,” verduidelijkt ze. “Maar vervolgens kom je ook niet meer van ze af. Ze slepen je mee in hun organisatie waar je niet meer uit kunt stappen. Vervolgens word je bedreigd. Je familie wordt bedreigd en uiteindelijk houd je er niets aan over. Je bent zelfs medeplichtig aan een criminele organisatie. Dat is dus zeker iets waar je op moet letten. Want uiteindelijk kost het je meer dan wat het oplevert.”

Wapens op straat

De burgemeester had het er al even over. Van 11 tot en met 17 oktober kun je op het politiebureau in Sommelsdijk anoniem en zonder consequenties je wapens inleveren. “Dat is wel echt een probleem aan het worden dat overkomt uit Rotterdam. We zien hier namelijk ook steeds meer jongeren met messen op zak lopen,” vertelt Sacha. “Ik zou ouders daarom willen vragen om met hun kinderen in gesprek te gaan. Laat hen weten dat dit niet de manier is. Het kan met alles te maken hebben, ruzies op schocybercriol, middelen gebruik. Het is altijd goed om met je kind in contact te blijven, maar dit is ook echt een belangrijk gespreksonderwerp.”

Wat de politie vaak hoort is dat jongeren een wapen bij zich hebben om zichzelf te kunnen verdedigen. “Maar als je zoiets op zak hebt, grijp je er ook veel makkelijker naar. Daardoor kun je iets veroorzaken dat enorme gevolgen kan hebben. En dat beseffen jongeren zich vaak niet, die zien de gevolgen niet.”