Nieuwe wiependam beschermt haven van Battenoord

Een nieuwe wiependam bij Battenoord moet de haven beschermen tegen golfslag en tegelijkertijd de biodiversiteit in de Grevelingen versterken.

WSV Battenoord heeft de aanleg van de zogenoemde wiependam afgerond. De natuurlijke dam moet de haven beschermen tegen golfslag, de milieubelasting door baggerwerkzaamheden verminderen en tegelijkertijd bijdragen aan de ontwikkeling van flora en fauna in het gebied.

Een wiependam is een constructie van rijshout: stevig samengebonden bundels takken en twijgen die in het water worden geplaatst en met palen worden verankerd. Doordat uitsluitend natuurlijke materialen worden gebruikt, sluit de dam goed aan bij het omliggende natuurgebied.

De constructie breekt de kracht van golven en vertraagt de stroming. Hierdoor bezinken zand en slib op natuurlijke wijze en komen deze minder snel in de vaargeul terecht. Daarnaast werkt het rijshout als een natuurlijke filter, wat kan bijdragen aan een betere waterkwaliteit.

De keuze voor een wiependam is volgens WSV Battenoord gebaseerd op zowel functionele als duurzame overwegingen. De dam beschermt de vaargeul tegen golfslag, helpt deze stabiel te houden en kan het dichtslibben van de geul voorkomen of vertragen. Daarnaast bevordert de constructie de natuurlijke afzetting van sediment, waardoor minder onderhoud nodig is.

In het verleden slibde de vaargeul na stormperiodes regelmatig dicht, wat het in- en uitvaren van de haven bemoeilijkte. De gebruikelijke oplossing was baggeren. Hoewel dat effectief is, brengt het ook nadelen met zich mee, zoals verstoring van de bodem, tijdelijke aantasting van leefgebieden van vissen en bodemdieren en uitstoot van CO₂.

Met de aanleg van de wiependam kiest de vereniging voor een meer structurele en natuurvriendelijke oplossing die naar verwachting jarenlang mee kan gaan.

Volgens WSV Battenoord onderscheidt de wiependam zich door het gebruik van natuurlijke materialen en de positieve effecten op de omgeving. In tegenstelling tot harde constructies, zoals steenstort of damwanden, sluit de dam beter aan bij het natuurlijke karakter van het gebied.

De open structuur van het rijshout biedt schuilplaatsen voor vissen, schaaldieren en andere waterorganismen. Ook kunnen algen en waterplanten zich er vestigen, wat de biodiversiteit ten goede komt. Daarnaast wordt slib op natuurlijke wijze opgevangen, waardoor de bodem geleidelijk kan aangroeien. Door het rustigere water ontstaat bovendien een gunstiger leefgebied voor jonge vissen.

De vereniging verwacht dat de dam daarmee een bijdrage levert aan een gezonder ecosysteem in dit deel van de Grevelingen. Ook de milieubelasting blijft beperkt doordat gebruik wordt gemaakt van hernieuwbare materialen, circulaire bouwprincipes en minder baggerwerkzaamheden nodig zijn.

Voorzitter Bernard Prkić van WSV Battenoord is tevreden over het eindresultaat. “Met de voltooiing van de wiependam hebben we als vereniging iets neergezet waar we trots op mogen zijn. Het is een mooi voorbeeld van hoe duurzame keuzes en samenwerking kunnen leiden tot een oplossing die niet alleen onze haven beschermt, maar ook bijdraagt aan de natuur”, aldus Prkić.

De wiependam heeft een totale lengte van ongeveer 779 meter en loopt door tot zo’n 100 meter voorbij de eindpalen van de vaargeul. De constructie is aangelegd vanaf de bodem tot boven het waterpeil, zodat de dam optimale bescherming kan bieden tegen golfslag en stroming.

Het project is mede mogelijk gemaakt dankzij externe financiering, die door WSV Battenoord werd aangevraagd met ondersteuning van Martijn Groenendijk (Farmvision BV), Frank en Janine Boerboom en Leendert Boudesteijn, lid van de watersportvereniging.

Een belangrijk deel van de financiering kwam uit het LEADER-programma, een Europees subsidieprogramma dat lokale initiatieven in plattelandsgebieden ondersteunt. Het programma richt zich op projecten die bijdragen aan de leefbaarheid, lokale economie en duurzame ontwikkeling van het platteland.

De aanleg van de wiependam is daarmee mede gefinancierd door de Europese Unie en tot stand gekomen in samenwerking met de Provincie Zuid-Holland.