Over anderhalve maand statiegeld op kleine flesjes

Foto: Afbeelding van pasja1000 via Pixabay

Over een kleine anderhalve maand, op 1 juli, gaan we in Nederland statiegeld betalen op plastic flesjes. Dat heeft staatssecretaris Stientje van Veldhoven afgesproken met het verpakkend bedrijfsleven.

Het gaat om kleine plastic flesjes waar minder dan een liter in kan. Daarop gaan we straks 15 cent statiegeld betalen. Voor de grote flessen van één liter of meer blijft dat 25 cent per fles. Het inleveren kan op veel plekken. Denk aan supermarkten, treinstations, tankstations langs de weg en via cateraars.

De maatregel moet leiden tot veel minder plastic zwerfafval. Producenten van flesjes frisdrank en water zijn zelf verantwoordelijk voor de invoering van het statiegeldsysteem. Horeca en kleine bedrijven zijn vrijgesteld van de verplichting kleine flesjes in te zamelen. “De coronacrisis is de hoogste prioriteit,” zegt Van Veldhoven. “Tegelijkertijd blijf ik me ook op andere terreinen inzetten voor een gezonde en schone toekomst. Daar hoort het tegengaan van de plastic soep en het zwerfafval ook bij.”

Plastic soep tegengaan

Met dit besluit komt er een einde aan 20 jaar discussie over statiegeld op plastic flesjes. Van Veldhoven hanteerde een tweesporen aanpak. Daarin is het doel (minder zwerfafval) voorop gesteld en niet het middel (statiegeld). Eerst zijn in 2018 afspraken gemaakt met het bedrijfsleven en de VNG om het aantal kleine flesjes dat in het milieu belandt met 79 tot 90 procent te laten dalen. Als dit niet werd behaald, zou statiegeld worden ingevoerd. En dat is nu het geval.

Door statiegeld op kleine flesjes in te voeren, wil Van Veldhoven de plastic flesjes uit ons milieu weren. Jaarlijks gaan er zo’n 900 miljoen kleine plastic flesjes over de toonbank. Zo’n 100 miljoen daarvan belanden in de natuur. De inschattingen zijn dat met dit statiegeldsysteem 90 procent van de flessen wordt ingeleverd.

Horeca en kleine bedrijven vrijgesteld

Het is straks mogelijk om op zo’n 12.000 plekken de flesjes in te leveren. Dit kan bij supermarkten, cateraars, treinstations en grote tankstations langs de weg. Horeca en kleine bedrijven zijn uitgesloten van de verplichting de kleine flesjes in te zamelen. Scholen en sportverenigingen kunnen daarnaast vrijwillig kiezen voor een innamepunt.

Producenten zijn verantwoordelijk voor het nieuwe statiegeldsysteem en dragen hiervan de kosten. Een uitvoeringsorganisatie wordt opgezet om alle inzamelaars het komende jaar te helpen met het systeem. Zo moeten er nieuwe inzamelmachines komen en apparaten die de flesjes gaan pletten. Maar ook het transport en sorteren moet worden geregeld.

Blikjes

De volgende stap die Van Veldhoven zet is het aantal blikjes in het milieu verminderen. Hierbij hanteert ze een vergelijkbare aanpak als bij de flesjes. In het najaar van 2021 moet er 70 tot 90 procent minder blikjes in de natuur belanden. Lukt dat niet? Dan volgt er ook voor blikjes een statiegeldbeleid.

“Ik vind dat linksom of rechtsom het aantal blikjes in het zwerfafval moet afnemen,” zegt Van Veldhoven. “Hierover ben ik in gesprek met het bedrijfsleven en de VNG. Het voorbereiden van de wet- en regelgeving voor statiegeld op blikjes hebben we inmiddels gestart. Mochten we overgaan tot die invoering, dan ligt het alvast klaar.” In het najaar van 2021 volgt hierover een besluit. Ondertussen start de overheid samen met het bedrijfsleven een gezamenlijke campagne tegen zwerfafval.