Vandaag in het duin: op zoek naar stalkruid en kattendoorn

In de rubriek Vandaag in het duin staat iedere maand een dier- of plantensoort centraal die op dat moment in de duinen te vinden is.

Deze keer gaat de aandacht uit naar kruipend stalkruid en kattendoorn. Beide planten behoren tot de vlinderbloemigen en trekken veel hommels, bijen en zweefvliegen aan. Het zijn nauw verwante soorten: kruipend stalkruid (Ononis repens subsp. procurrens) en kattendoorn (Ononis spinosa subsp. spinosa).

Kruipend stalkruid en kattendoorn zijn meestal goed van elkaar te onderscheiden. Kruipend stalkruid is een laagblijvende plant met klierachtige beharing, waardoor de plant kleverig aanvoelt. Kattendoorn heeft juist een meer opgaande, bossige groeiwijze met verhoutende stengels die zijn voorzien van stevige doorns.

Kruipend stalkruid en kattendoorn hebben ieder hun eigen manier om vraat door dieren te voorkomen. Kattendoorn beschermt zich met scherpe doorns, terwijl kruipend stalkruid gebruikmaakt van kleverige beharing en een karakteristieke geur.

Beide soorten groeien het liefst op een matig voedselrijke, vochtige en kalkrijke bodem. Kruipend stalkruid komt vooral voor in duingraslanden. De liggende stengels wortelen op de knopen, waardoor de plant zich kan uitbreiden en dichte matten vormt. Dankzij de klierachtige beharing is de soort bovendien goed bestand tegen lichte overstuiving.

Landelijk is kattendoorn de meest voorkomende van de twee soorten. De plant groeit vooral op dijken. Door de stevige doorns blijft kattendoorn bij begrazing door schapen vaak onaangetast. Planten die tussen de kattendoorn groeien, profiteren daarvan, waardoor kleine onbegraasde eilandjes kunnen ontstaan.

Ondanks de brede verspreiding is kattendoorn landelijk sterk achteruitgegaan. De soort staat daarom op de Rode Lijst als gevoelig.

Stichting Duinbehoud zet zich in voor de bescherming van de Nederlandse kust en het behoud van de natuur in de duingebieden.

Meer informatie is te vinden via deze website.