De verborgen pareltjes van het Streekmuseum

Foto: Sam Fish

Al jaren is het Streekmuseum in Sommelsdijk een prachtige plek vol historie. En dat begint  natuurlijk al aan de buitenkant van het pand, want schever dan dit wordt het niet. Maar ook binnen ligt het vol met pareltjes.

Door Sam Fish

Zo kennen veel mensen natuurlijk de VR-Experience over de Watersnoodramp, het schoollokaal en de waardevolle muntschat die in 2018 werd gevonden. Maar er is nog veel meer te vinden in het museum. Dingen waar mensen vaak overheen lijken te kijken. En dus laten we Bertrand van den Boogert even vertellen welke bijzondere dingen je echt moet opzoeken!

De entree

Het begint natuurlijk al bij binnenkomst. Een winkeltje met leuke eiland-gerelateerde souvenirtjes. Maar er staat ook een grote linnenkast. Een bezoeker kijkt daar natuurlijk niet zomaar in, maar Bertrand trekt toch een van de lades open. Hij haalt een broek uit de la, maar echt een broek is het niet te noemen.

“Het is een onderbroek voor vrouwen,” vertelt Bertrand met een brede grijns. Hij houdt de broek omhoog en het blijkt dat er helemaal geen kruis in zit. Het is dus eigenlijk een broeksband met half-open pijpen en randjes aan de onderkant. “Het is een open rijtuig, maar wordt ook wel een snelzeiker genoemd. Hij werd gedragen door de dames die op het land werkten. Als ze dan moesten plassen, konden ze gewoon gaan zitten zonder moeilijk te doen.”

Het Laantje van Middelharnis

Als je na het betalen van je entreegeld het museum inloopt, kom je in een ruimte met een grote tafel tegenover een scherm. Op dat scherm worden filmpjes vertoond. “Die kun je vanaf nu ook in het Engels en Duits beluisteren,” vertelt hij. Maar het scherm is niet waar we nu voor komen. Achter de tafel hangt namelijk een kleine replica van het bekendste schilderij van Goeree-Overflakkee; Het laantje van Middelharnis. Het schilderij is in 1689 is gemaakt door Meindert Hobbema. Het Rijksmuseum rekent het tot het allermooiste landschapsschilderij ter wereld!

“Het origineel is veel groter en hangt al ruim 100 jaar in The National Gallery in Londen. Het is daar bijna net zo belangrijk en populair als de Mona Lisa in Parijs. Maar het verhaal erachter is erg leuk. Niet veel mensen kennen dat,” zegt hij. “In 1782 kocht Lambertus Kolff het schilderij. Hij was dijkgraaf van Middelharnis. Hij betaalde er 25 gulden en 10 stuivers voor bij een veiling. Jarenlang hing het in de schepenenkamer van het raadhuis. Tot hij het in 1822 ruilde voor een replica van het Laantje en twee andere schilderijen. Op dat moment had hij namelijk geen idee hoeveel het waard zou worden.”

De dorpswinkel

Vroeger was een telefoon echt iets voor de notabele mensen. Alleen zij hadden er één in de gang hangen. Dus iedereen die wilde bellen moest naar een openbare plek. Dat kon zijn een postkantoor, maar ook de dorpswinkel. “Je kunt wel begrijpen dat er niets meer privé was in die tijd,” zegt Bertrand. “Maar daarom staat er hier dus een telefoon. Die telefoon stond altijd aan de kant, maar daardoor kijken mensen er wel vaak overheen. En dat terwijl hij hier toch echt thuishoort. Een echte ouderwetse. Bij deze kon je nog ‘ophangen’ en ‘verkeerd verbonden’ worden.”

Wil je het verhaal dáár achter weten? Check dan de bovenste verdieping van het museum. Bij de tentoonstelling over de oorlog staat namelijk nog een echt doorpriksysteem voor de telefoon.

De visserij

Op de visserijafdeling van het museum is iets heel moois te vinden. Behalve natuurlijk die megaboot in de vitrine, want die is prachtig. Maar als je daar naar kijkt, sta je dus met je rug naar een heel bijzonder stukje geschiedenis. Daar vind je namelijk de laatste brief van het laatste kofjekokertje Hansje Auperlee. Hij schreef de brief in 1921 aan zijn moeder. Hij vertelde daarin dat alles goed ging, maar een paar dagen later sloeg Hansje overboord. Hij overleefde dit niet. Bij het lezen van de brief krijg je dan ook gegarandeerd kippenvel.

De wandelstok

Je loopt er al snel voorbij, maar het is zeker een heel bijzonder item. In het trapgat naar de eerste verdieping staat namelijk een vitrinekast met een stukje Joodse geschiedenis. Je ziet al snel een zwarte hoge hoed en een wandelstok. En die stok was van David Slager. Hij was de laatste rabbi van Goeree-Overflakkee en werd met zijn gezin opgepakt door de Duitsers. Hij kon door zijn werk iets langer in Amsterdam blijven en gaf daar de stok aan iemand anders.

Kleine pareltjesStreekmuseum broche mensenhaar

Achter alles in het museum zitten verhalen en Bertrand kan er uren over vertellen. Zo hebben ze echt martelwerktuigen die gebruikt zijn vroeger. Een glazenspuit die water omhoog schiet zodat je de bovenste ramen kunt zemen. Maar ook broches en keuvelspelden die versierd zijn met menselijk haar!

En wist je dat er in de Flakkeese woonkamer een schilderij hangt die er eigenlijk niet echt tussen hoort?

Nieuw!

En wil je iets ontdekken dat écht spiksplinternieuw is? Dan moet je even naar de ruimte met de VR-Experience. Die is tijdelijk niet in gebruik door het corona-virus, maar er is een bijzondere toevoeging. Er staat namelijk een echt dia-apparaat die foto’s laat zien van de Watersnoodramp. En de kwaliteit ervan is zó goed dat het is alsof je een vlieg op de muur bent.

Bezoek het Streekmuseum

Wil je al deze bijzondere dingen nu ook zelf meemaken en met je eigen ogen bewonderen? Breng dan een bezoekje aan het museum! Ze zijn nog de hele zomer van dinsdag tot en met zaterdag geopend tussen 14.00 en 17.00 uur. Op woensdagochtend is het museum ook open tussen 10.00 en 12.00 uur. Check trouwens ook www.streekmuseum.nl, ze hebben sinds kort een webshop waar alles te vinden is dat ook in het winkeltje te koop is.