Jongeren kunnen moeilijk stoppen met sociale media

Zeven op de tien jongeren kunnen moeilijk hun telefoon wegleggen als ze bezig zijn met sociale media.

In de regio Amsterdam zegt zelfs bijna acht op de tien jongeren lastig te kunnen stoppen met apps als TikTok en Instagram. Dat hebben de GGD'en en het RIVM uitgezocht. De organisaties hielden een grootschalige enquête naar onder meer de mentale en fysieke gezondheid van jongeren en jongvolwassenen. Zo'n 135.000 16 tot en met 25-jarigen vulden die in.

Jonge vrouwen hebben vaker moeite om te stoppen met scrollen dan jonge mannen. Maar ook verschilt dit per regio. in Amsterdam zegt dus bijna 80 procent dit, in Drenthe nog geen 65. Over het algemeen is deze groep in het westen en midden van het land, zoals in het Gooi en de provincie Utrecht, iets groter dan aan de randen, zoals in Noord-Limburg.

Dat jongeren hier moeite mee hebben is volgens gedragswetenschapper Loes Pouwels van de Radboud Universiteit deels te verklaren door de ontwikkeling van socialemedia-apps in de laatste jaren. “In apps als TikTok kun je eindeloos doorscrollen. Dankzij algoritmes krijg je berichten te zien die aansluiten bij jouw interesses. Dat is heel belonend.”

Als jongeren het gebruik van sociale media niet onder controle hebben kan dit volgens het onderzoek leiden tot onder meer mentale problemen, eenzaamheid en slaapproblemen. Omdat er veel tijd in gaat zitten, ziet Pouwels dat het ten koste van school of werk kan gaan. Maar ook dat er “wrijving ontstaat als je telefoon gebruikt als je met anderen in gesprek bent.” Bij mentale problemen is oorzaak en gevolg moeilijk te onderscheiden volgens Pouwels. “Jongeren die al mentale problemen hebben zoeken vaak hun toevlucht op sociale media.”

De gedragswetenschapper benadrukt dat sociale media ook positieve effecten heeft op jongeren. “Veel jongeren zeggen dat ze juist een sociaal netwerk hebben dankzij sociale media. En het kan vriendschappen versterken.”