Kleine havens bundelen krachten tegen georganiseerde criminaliteit

Gemeenten met kleine havens, waaronder Stellendam, werken samen in POKZ om georganiseerde criminaliteit tegen te gaan en de kustveiligheid te versterken.

Grote zeehavens zoals Rotterdam en Vlissingen zijn beter beveiligd tegen ondermijnende criminaliteit. Dat werpt zijn vruchten af, want de drugssmokkel via deze havens is afgenomen. Tegelijkertijd neemt het risico toe dat drugscriminelen en mensensmokkelaars uitwijken naar kleinere havens.

Om dit tegen te gaan en de weerbaarheid te vergroten, bundelen zes gemeenten met kleinere zeehavens, waaronder Goeree-Overflakkee, hun krachten in het Platform Ondermijning Kleine Zeehavens (POKZ).

Donderdagmiddag 22 januari kwam het POKZ samen in Scheveningen. Tijdens de bijeenkomst werd een plan van aanpak gepresenteerd om georganiseerde ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. Aanwezig waren de burgemeesters van de zes POKZ-gemeenten: Den Haag, Den Helder, Goeree-Overflakkee, Harlingen, Eemsdelta en Het Hogeland. In deze gemeenten liggen zeven kleinere zeehavens: Scheveningen, Den Helder, Stellendam, Harlingen, Lauwersoog, Delfzijl en de Eemshaven.

Behalve de gemeenten waren tijdens de bijeenkomst in Scheveningen ook de douane, politie en marechaussee aanwezig. Diverse sprekers benadrukten dat samenwerking essentieel is. Burgemeester Jan van Zanen van Den Haag: “Samen moeten we ervoor zorgen dat criminelen geen vaste voet krijgen in onze havens.” Chris Mels van Douane Nederland voegde toe dat samenwerking de sleutel tot succes is, zeker in een wereld waarin georganiseerde criminaliteit steeds nieuwe routes en methodes vindt. Andy Kraag van Europol schetste die wereld. Hij legde uit dat drugscriminelen steeds minder gebruikmaken van grote havens zoals Rotterdam, Antwerpen en Hamburg en vaker uitwijken naar kleinere routes via bijvoorbeeld Frankrijk.

Kleine zeehavens zijn kwetsbaar door hun open karakter en de vele activiteiten, zoals visserij, bedrijvigheid, horeca en watersport. Andy Kraag legde uit dat smokkelaars ook gebruikmaken van de pleziervaart of hun goederen in het water laten zakken voordat ze de haven binnenvaren, een zogenaamde drop-off. Daarnaast zetten criminelen ultrasnelle speedboten, kleine vliegtuigen en drones in, en smokkelen ze drugs vermengd met producten zoals ananas of hout. Kraag was zeer positief over het POKZ-initiatief. Lokaal nemen de zes gemeenten al maatregelen om de havens beter te beschermen. Zo gebruikt de gemeente Den Haag in de haven van Scheveningen slimme camera’s die opvallende bewegingen sneller signaleren. Elke kleine zeehaven vraagt om een eigen aanpak om criminelen geen kans te geven. De burgemeester van Het Hogeland benadrukte dat het vooral gaat om inzicht en toezicht.

Via het POKZ kunnen de gemeenten kennis, inzichten en ervaringen met elkaar delen. Voor de verdere opbouw van het platform en de uitvoering van het plan van aanpak is structureel ongeveer 3 miljoen euro per jaar nodig. Dit geld zou door het Rijk beschikbaar moeten worden gesteld, vergelijkbaar met de financiering voor de grote havens.

Burgemeester Ada Grootenboer-Dubbelman benadrukte het belang van het platform: “We moeten niet naïef zijn en niet alleen lokaal tegen de georganiseerde criminaliteit strijden. We moeten echt samenwerken langs de hele kust, met partners en met de Regionale Informatie- en Expertisecentra, en ook internationaal. Juist in kleinere havens is die samenwerking cruciaal. Criminelen kijken niet naar gemeentegrenzen, terwijl onze aanpak daar vaak wel stopt. Met dit platform brengen we kennis, signalen en ervaringen bij elkaar. Dat maakt ons gezamenlijk sterker, vergroot het zicht op wat er speelt en zorgt ervoor dat we sneller en effectiever kunnen handelen. Alleen door structureel samen op te trekken kunnen we voorkomen dat kleine havens de zwakke schakel worden.”