Limonadewesp weer op 1 in Nationale Wespentelling

In de Nationale Wespentelling van 2025 staat net als in 2024 de limonadewesp op de eerste positie.

Net als vorig jaar staan ook de zweefvliegen en de honingbij respectievelijk op positie 2 en 3. De gemiddelde aantallen per telling voor de meeste insecten op de lijst zijn grotendeels gelijk gebleven. Er zijn twee soorten die gemiddeld beduidend meer geteld zijn dan in 2024. Het gaat daarbij om de Franse veldwesp en de Europese hoornaar.

Er zijn 1677 limonadewespen geteld. Dat komt neer op een gemiddelde van 4,3 limonadewespen per telling. Dit is een daling ten opzichte van vorig jaar, met gemiddeld acht per telling. Terwijl 2025 als beter wespenjaar wordt gezien dan 2024. Hoe kan dit?

“De belangrijkste reden is het feit dat dit jaar ook wespennesten konden worden ingevoerd”, vertelt Sjoert Fleurke. Hij is voorzitter van de Wespenstichting. “Hierdoor daalt het gemiddeld aantal getelde wespen, omdat er bij een wespennest al snel tientallen wespen geteld worden.”

Toch zijn er mensen die aangeven dit jaar minder wespen te zien. Fleurke: “De signalen zijn erg wisselend dit jaar. Er zijn mensen die spreken van overlast, terwijl er weer anderen zijn die nauwelijks wespen hebben gezien dit jaar. Dit jaar is wel duidelijk een beter wespenjaar, dat zien we aan het grote aantal hulpaanvragen dat we krijgen.”

Wat opvalt is dat het aantal tellingen beduidend minder is dan vorig jaar. Er zijn 389 tellingen door 272 deelnemers doorgegeven. Terwijl er in 2024 maar liefst 857 keer geteld werd door 679 deelnemers.

Woordvoerder Nathan Veenstra hierover: “Vorig jaar was natuurlijk het Jaar van de wesp. Dat leverde bijzonder veel media aandacht op. Het zette de wespentelling in een ander daglicht. Hierdoor zijn er gelukkig veel nieuwe deelnemers aangehaakt, waarvan er dit jaar kennelijk ook weer de nodige zijn afgehaakt. En augustus is meestal toch wel net een lastige maand, omdat er nog veel mensen op vakantie zijn. Je weet nooit hoeveel invloed dat nog heeft.”

Naast de drie stijgers zijn er ook opvallende dalers en gelijkblijvers. Waar zweefvliegen, honingbijen en de wespen die niet op soort gebracht kon worden (‘wesp onbekend’) daalden, bleef het gemiddelde van de graafwespen en de muurwespen gelijk. Bij de graafwespen is dat opvallend, omdat de harkwesp Insect van het jaar is. De aandacht voor deze graafwesp zou tot meer aandacht voor graafwespen in het algemeen, en dus meer tellingen van graafwespen kunnen leiden. Dat lijkt dus niet het geval.

Een nieuwkomer in de top 10 met alleen de wespensoorten is de Aziatische hoornaar. Die werd in 2017 voor het eerst gesignaleerd in Nederland. Is dit een voorbode van de opkomst van deze exoot? Veenstra: “Omdat het om lage aantallen gaat, valt er weinig met zekerheid over te zeggen. Dat de soort inmiddels in heel Nederland te vinden is, is zeker. Om echt iets zinnigs te kunnen zeggen over de Aziatische hoornaar of andere soorten waarvan er minder dan honderd geteld zijn, hebben we meer data nodig. Reden genoeg om volgend jaar massaal mee te doen, zou ik zeggen.”

Naast de soorten en soortengroepen in de tellijst, konden deelnemers ook dit jaar zelf soorten opgeven bij hun telling. Enkele fanatieke deelnemers gaven daarbij bijzondere soorten op, zoals de hongerwesp en de Mexicaanse zwartsteel. Ook wetenschappelijke namen werden niet geschuwd. Zo werd de bijzonder gevormde Brachymeria tibialis waargenomen in Gelderland, en zag een deelnemer uit Overijssel een wesp uit het geslacht Dolichomitus. Van deze handmatig ingevoerde soorten is de Mexicaanse langsteel het meest gezien. Maar liefst zeventien stuks van deze exoot werden er geteld.

Opvallend genoeg zijn er in Zuid-Holland weinig Europese hoornaars geteld. Waar de grootste sociale wesp van ons land landelijk in de top 5 staat, valt de hoornaar in Zuid-Holland dit jaar net buiten de top 10. De top 4 van Zuid-Holland is hetzelfde als de landelijke top 4, met op 5 heel opvallend de sluipwespen. Gezien de relatief lage aantallen tellingen in 2025 vallen er geen harde conclusies te trekken uit deze cijfers. De Wespenstichting hoopt dan ook op meer deelnemers in 2026.